Η λευκή κορυφή του Κιλιμάντζαρο, ύψους 5,895 μέτρων, η ψηλότερη κορυφή της Αφρικής, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπία ολόκληρης της ηπείρου. Τα τελευταία δυο χρόνια, όμως, έρευνες αποκαλύπτουν ότι οι παγετώνες του Κιλιμάντζαρο έχουν υποχωρήσει σε άνευ προηγουμένου επίπεδα, έχουν συρρικνωθεί κατά 80% από το 1912.

Νέα πορίσματα που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό “Science”, αποκαλύπτουν ότι οι πάγοι του Κιλιμάντζαρο λιώνουν με ρυθμό περίπου μισό μέτρο το χρόνο, και σύμφωνα με παλιότερες προβλέψεις, αν συνεχίσουν οι υπάρχουσες κλιματολογικές συνθήκες, οι πάγοι θα εξαφανιστούν ως το 2020.

«Ανακαλύψαμε ότι η κορυφή των πάγων έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 17 μέτρα από το 1962» είπε ο Lonnie Thompson, καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο και μέλος της συγγραφικής ομάδας της μελέτης του “Science”.

«Στις παρυφές του βόρειου παγετώνα του Κιλιμάντζαρο, λέει ο Thompson, το ύψος του πάγου έχει υποχωρήσει πάνω από δύο μέτρα τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό ισούται με χάσιμο πάγου δύο μέτρων, σε τοίχο ύψους 50 μέτρων, μια τεράστια ποσότητα πάγου».

Ο Thompson και οι συνεργάτες του, ανέλυσαν έξι δείγματα –«καρότα»- από τον πυρήνα του παγετώνα του Κιλιμάντζαρο το 2000. Τα δείγματα του πάγου, αποκαλύπτουν ότι η γύρω περιοχή έχει δοκιμαστεί από αρκετές, σύντομες περιόδους κλιματικών αλλαγών από την εποχή που σχηματίστηκαν οι παγετώνες 11,700 χρόνια πριν.

Πριν από 9,500 χρόνια, η λίμνη Chad, η τέταρτη μεγαλύτερη συγκέντρωση υδάτινου όγκου στην Αφρική σήμερα, κάλυπτε έκταση μεγαλύτερη της Κασπίας Θάλασσας.

Η σύνθεση του πάγου υποδηλώνει ότι, τουλάχιστον τρεις παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας είχαν πλήξει την Αφρική στην διάρκεια των περασμένων χιλιετιών. «Η τελευταία ξηρασία εκδηλώθηκε πριν από 4,000 χρόνια και διάρκεσε τρεις αιώνες, απειλώντας την βασιλεία των Φαραώ και μετατρέποντας την έρημο Σαχάρα στην άγονη έκταση που γνωρίζουμε σήμερα», λέει ο Thompson.

Κατά την τελευταία ξηρασία, οι πάγοι του Κιλιμάντζαρο κάλυπταν μικρότερη επιφάνεια απ’ ότι σήμερα, έκταση που υπολογίζεται περίπου σε 2,6 τετραγωνικά χιλιόμετρα, λέει ο Douglas Hardy, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης και μέλος της ομάδας σύνταξης της αναφοράς του “Science”.

Ενώ τα πορίσματα αποκαλύπτουν ότι οι πάγοι του Κιλιμάντζαρο είχαν συρρικνωθεί ξανά στο παρελθόν, «ο ρυθμός των τελευταίων αλλαγών είναι πρωτοφανής» εξηγεί ο Hardy. «Σε 20 χρόνια, μπορεί να φτάσουμε στο σημείο, για πρώτη φορά μετά από 12,000 χρόνια, να εξαφανιστούν οι πάγοι από την κορυφή του Κιλιμάντζαρο».

Κατά τον Douglas Hardy, «οι αλλαγές, είναι συνέπεια του φαινομένου του θερμοκηπίου και παρατηρούνται σε παγετώνες σε ολόκληρο τον πλανήτη. Είναι ατυχής, για την αξιοπιστία της επιστημονικής κοινότητας η επιλογή του Κιλιμάντζαρο σαν σύμβολο των αποτελεσμάτων του φαινομένου του θερμοκηπίου, όταν υπάρχουν άλλα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα στον κόσμο».

Ο Hardy συνιστά φρόνηση, «τα διαθέσιμα στοιχεία από δορυφόρους, αεροχαρτογραφήσεις και θερμικές μετρήσεις δεν αποτελούν αναμφισβήτητες αποδείξεις, ώστε να συνδέσουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου με το λιώσιμο των παγετώνων του Κιλιμάντζαρο. Η ατμοσφαιρική υγρασία και οι βροχοπτώσεις είναι παράγοντες που και αυτοί συμβάλλουν στο λιώσιμο των πάγων».