H Ανταρκτική διαψεύδει το φαινόμενο του θερμοκηπίου

By 08 Σεπ 2002

Μπορεί η Γη συνολικά να βρίσκεται στη μέση ενός κύκλου θέρμανσης του κλίματος, όμως σε μια εκρηκτική αντίθεση με την παγκόσμια τάση, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η θερμοκρασία στην Ανταρκτική πέφτει σταθερά για περισσότερες από δύο δεκαετίες τώρα.

Ο ερευνητής Peter Doran δήλωσε ότι οι επιστήμονες που εργάζονται στη περιοχή McMurdo στην ανατολική Ανταρκτική, διαπίστωσαν ότι οι θερμοκρασίες έπεσαν περίπου 1ο C σε δεκαετή βάση από το 1986 μέχρι σήμερα και παρατήρησαν ότι οι πτωτικές τάσεις σε όλη την έκταση της ηπείρου, υπήρχαν από το 1978 ακόμα. Ο Doran δήλωσε ότι παρά το γεγονός πως οι επιστήμονες δεν μπορούν να εξηγήσουν την πτώση της θερμοκρασίας, η έρευνά τους "δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο πλανήτης μας θερμαίνεται συνολικά. Τα ευρήματα της έρευνάς τους απλά επισημαίνουν ότι η Ανταρκτική δεν συμπεριφέρεται όπως αναμενόταν".

Έτσι διαψεύδονται οι προβλέψεις της "Διεθνούς Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος" του Ο.Η.Ε. που υπολόγισε την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 0,1οC ανά δεκαετία στον 20ο αιώνα, υπολογίζοντας και την Ανταρκτική στα δεδομένα αυτά.

Ο Doran επίσης προειδοποίησε ότι "δεν πρέπει να υπερεκτιμούμε τις επιπτώσεις" της τάσης ψύξης, επειδή η οποιαδήποτε αύξηση της στάθμης των θαλασσών προκληθεί από την παγκόσμια υπερθέρμανση αυτό τον αιώνα, αναμένεται να προκύψει από την αύξηση της θερμοκρασίας του νερού των ίδιων των θαλασσών που θα διαστείλει τον όγκο τους και όχι από οποιοδήποτε θεωρητικό λιώσιμο του παγοκαλύμματος της Ανταρκτικής.

Θα είμαι ιδιαίτερα προσεκτικός με το θέμα", δήλωσε ο Michael Oppenheimer, επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής για την 'Περιβαλλοντική Άμυνα'. "Η γενική μου εντύπωση είναι ότι απλά δεν υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία για να προκύψει ένα γενικότερο συμπέρασμα για ολόκληρη την Ανταρκτική".

Σε μια εργασία που δημοσιεύτηκε στις 13 Ιανουαρίου, στην online έκδοση του περιοδικού Nature, ο Doran και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας του Αμερικανικού Επιστημονικού Ιδρύματος Μακροχρόνιας Οικολογικής Έρευνας (NSFLER), παρουσίασαν τα δεδομένα που συλλέχτηκαν στη διάρκεια αρκετών ετών έρευνας στις "Ξερές Κοιλάδες" κοντά στον πορθμό McMurdo της Ανταρκτικής.

Οι "Ξερές Κοιλάδες" είναι μια ορεινή έρημος διαρκώς ελεύθερη από χιονοκάλυψη, με ξερά άγονα και ανεμοδαρμένα εδάφη, καθώς επίσης και παγωμένες λίμνες. Μικροσκοπικά ασπόνδυλα, κυρίως νηματοειδή, απαρτίζουν το εύθραυστο οικοσύστημα αυτών των λιμνών.

"Η διατήρηση αυτού του οριακού περιβάλλοντος εξαρτάται από μια ετήσια περίοδο τεσσάρων έως έξι εβδομάδων με θερμοκρασίες λίγο πάνω από το μηδέν, στη διάρκεια του ανταρκτικού καλοκαιριού", είπε ο Doran. "Η σχετική ζέστη δημιουργεί μικρούς καταρράκτες από το λιώσιμο των γειτονικών παγετώνων, οι οποίοι τροφοδοτούν με νερό τις λίμνες".

"Πολλοί επιστήμονες (συνεργάτες της μελέτης αυτής) εργάστηκαν στην περιοχή από τα μέσα του '80 και στην αρχή φαινόταν ότι το επίπεδο των λιμνών αυτών ανέβαινε" είπε ο Doran, υδρομετεωρολόγος από το Πανεπιστήμιο του Illinois στο Σικάγο. "Αλλά πριν από δύο-τρία χρόνια, όταν περιμέναμε ζεστά καλοκαίρια προσέξαμε ότι αυτά δεν ήρθαν. Θεωρούσαμε ότι τα ζεστά καλοκαίρια είναι το φυσιολογικό και λέγαμε 'θα επανέλθουμε στο κανονικό' αλλά αυτό δεν έγινε ποτέ".

Κι έτσι οι ερευνητές άρχισαν να κοιτούν τις μετρήσεις αρχίζοντας από αρκετά χρόνια πίσω. Διαπίστωσαν ότι οι θερμοκρασίες αντί να ανεβαίνουν, έπεφταν από το 1986 και μετά, με έξαρση κυρίως το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Ο πάγος δεν έλιωνε πια, τα ρυάκια δεν κυλούσαν, οι λίμνες συρρικνώνονταν και οι μικροοργανισμοί εξαφανίζονταν.

Μετά οι επιστήμονες μελέτησαν μετρήσεις μετά το 1996, από μόνιμους σταθμούς από όλη την έκταση της Ανταρκτικής πλέον. Οι προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει μια συνολική θέρμανση αλλά οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι αυτοί οι υπολογισμοί βασίζονταν σε μετρήσεις δυσανάλογα αυξημένες από σταθμούς που εδρεύουν στην Ανταρκτική χερσόνησο, το βορειότερο κομμάτι γης της Ανταρκτικής ηπείρου και έδρα των περισσότερων επιστημονικών σταθμών.

"Η χερσόνησος προβάλλεται στον νότιο Ατλαντικό και δείχνει να είναι τμήμα της συνολικής κλιματικής τάσης προς την κατεύθυνση της θέρμανσης" είπε ο Doran "ενώ όλη η υπόλοιπη ήπειρος περιβάλλεται από κρύα θαλάσσια ρεύματα που απομονώνουν την ξηρά στο δικό της οικοσύστημα".

Όταν οι ερευνητές διόρθωσαν την στρέβλωση των στοιχείων που προέκυψε από τα στοιχεία της χερσονήσου, διαπίστωσαν ότι η Ανταρκτική σαν σύνολο κρύωσε σημαντικά. Οι θερμοκρασίες ανέβαιναν μεταξύ 1966 και 1978 αλλά μετά άρχισαν να πέφτουν και συνεχίζουν να πέφτουν από τότε.

Ο Doran είπε πως οι ερευνητές δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί συνέβη αυτό. Γνωρίζουν ότι η θερμοκρασία στις "Ξερές Κοιλάδες" ανεβαίνει όταν φυσά αέρας ή όταν υπάρχουν σύννεφα στον ουρανό. Εξήγησε πως όταν οι άνεμοι κυλούν από το Ανταρκτικό Πλατό προς τις "Ξερές Κοιλάδες", ο αέρας συμπιέζεται και θερμαίνεται. Την ίδια στιγμή, οι σχετικά ζεστοί καλοκαιρινοί άνεμοι αναπτύσσουν ταχύτητα πάνω από τον ωκεανό και μεταφέρουν προς τα εκεί θερμές αέριες μάζες που βοηθούν στο λιώσιμο του πάγου. Ο άνεμος συνήθως μεταφέρει σύννεφα, κάτι που φαίνεται να συνεισφέρει επιπλέον στον παράγοντα της θέρμανσης.

Ο Doran επισήμανε το γεγονός ότι τελευταία υπάρχει μια μείωση της έντασης των ανέμων και από τις δύο διευθύνσεις στις "Ξερές Κοιλάδες". Ίσως σαν συνέπεια της μείωσης της έντασης των ανέμων, οι θερμοκρασίες άρχισαν να πέφτουν. "Συνδέεται ξεκάθαρα με τους ανέμους αλλά δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο τι είναι αυτό που ελέγχει τη μείωση των ανέμων". Επίσης επεσήμανε ότι "η άπνοια στις Ξερές Κοιλάδες δεν λέει τίποτα για το γεγονός ότι οι θερμοκρασίες πέφτουν στο Πλατό. Είμαστε κατά κάποιο τρόπο σε ένα σημείο, όπου θα έλεγα ότι έχουμε μπερδευτεί" συμπλήρωσε ο Αμερικανός επιστήμονας.

Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

www.advendure.com