Αναμφισβήτητα το γεγονός που σημάδεψε το 2011 για το αγαπημένο μας άθλημα ήταν η επίσκεψη στην χώρα μας του χρυσού αγοριού του ορεινού τρεξίματος, του διάσημου Kilian Jornet Burgada στα πλαίσια της παγκόσμιας περιοδείας του Kilian’s Quest, στις αρχές Ιουνίου στον Όλυμπο. Παγκόσμιο φαινόμενο για πολλούς ή προϊόν μάρκετινγκ για κάποιους άλλους, παρόλα αυτά ήταν μια πρώτης τάξεως διαφήμιση για τον Όλυμπο και το Ελληνικό Ορεινό Τρέξιμο. Για 2η συνεχόμενη χρονιά είχαμε πολυπληθή συμμετοχή στην κορωνίδα των αγώνων του παγκόσμιου trail running, του UTMB, ο Νίκος Καλοφύρης μας έκανε περήφανους για άλλη μία φορά με την θέση του στο βάθρο στον CCC, η πρώτη διεξαγωγή αγώνα υπό την «σκέπη» της διεθνούς ομοσπονδίας International Skyrace Federation, η πρώτη συμμετοχή ελληνικής ομάδας στο TransalpineRun, η δημοσιοποίηση και ευλαβική τήρηση του Αρχείου Αθλητών από το Adventure Zone -για να παινέψουμε και το σπίτι μας- καθώς επίσης και πολλοί νέοι αγώνες που έκαναν την εμφάνισή τους την χρονιά που μας πέρασε ήταν κάποια άλλα χαρακτηριστικά γεγονότα του 2011.

Ας δούμε όμως αναλυτικά τα στατιστικά στοιχεία για το 2011. Να επισημάνουμε εδώ ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν αγώνες που διεξήχθησαν στην Ελλάδα και δεν αφορούν αγώνες στους οποίους συμπατριώτες μας συμμετείχαν στο εξωτερικό.

Στον Πίνακα 1 όπως και στο διάγραμμά του βλέπουμε καθαρά το σημαντικότερο στοιχείο ίσως. Αύξηση του αριθμού των αγώνων και φυσικά αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των συμμετοχών για το 2011. Μπορεί ποσοστιαία να βλέπουμε μια πτώση χρόνο με τον χρόνο, αυτό είναι φυσιολογικό όμως γιατί καθώς αυξάνεται ο αριθμός των συμμετοχών δεν θα μπορούσε να υπάρχει ανάλογη ποσοστιαία αύξηση. Παρόλα αυτά το διάγραμμα μας δείχνει καθαρά την σταθερά ανοδική πορεία. Αν μέσα σε όλα αυτά δούμε και την τελευταία στήλη που μας δείχνει το ποσοστό αύξησης των συμμετοχών σε σχέση με το 2007, μιλάμε για πραγματικά αλματώδη αύξηση μέσα σε μόλις μια πενταετία!

Από τα πλέον σημαντικά σταστιστικά στοιχεία μίας χρονιάς είναι και ο αριθμός των μοναδικών συμμετοχών. Έχει σημασία κάθε φορά δηλαδή να βλέπουμε πόσοι ήταν αυτοί που συμμετείχαν σε αγώνα ορεινού τρεξίματος καθώς το πόσους αγώνες έτρεξαν μέσα στην χρονιά που μας πέρασε. Θα δούμε λοιπόν στον Πίνακα 2 όπως και στο διάγραμμα μία σεβαστή ποσοστιαία αύξηση της τάξης του 20% σε σχέση με του 2010. Μπορεί να μην πλησιάζει καν τα επίπεδα αύξησης του 2010 (53%), δεν παύει όμως να αποτελεί ένα σημαντικό και ελπιδοφόρο στοιχείο.

Συνεχίζοντας την ανάλυση των μοναδικών συμμετοχών για το 2011 βλέπουμε στον Πίνακα 3 την κατανομή των αθλητών με βάση τον αριθμό των αγώνων που έτρεξαν μέσα στην χρονιά. Βλέπουμε λοιπόν μια αύξηση στους «πιστούς» του αθλήματος, στους αθλητές δηλαδή που έτρεξαν 5 ή και περισσότερους αγώνες και αυτό είναι λογικό μιας και η «δεξαμενή» των αθλητών ολοένα και μεγαλώνει, διευρύνοντας έτσι το άθλημα τον «πυρήνα» του.

Το δεύτερο σημαντικό στατιστικό στοιχείο που εξετάζουμε βρίσκεται στον πίνακα 4α και αφορά τους πρωτοεμφανιζόμενους σε αγώνα ορεινού τρεξίματος αθλητές. Βλέπουμε λοιπόν και εδώ μια –ποσοστιαία μικρή αλλά σε απόλυτους αριθμούς- αθρόα συμμετοχή «νέων» αθλητών, γεγονός που μας κάνει να βλέπουμε με αισιοδοξία το μέλλον.

Στον Πίνακα 4β βλέπουμε ττην γενικότερη εικόνα σε σχέση με τις συμμετοχές, εισάγοντας άλλο ένα στοιχείο, το ποσοστό των «νέων» επί των συνολικών συμμετοχών. Βλέπουμε εδώ ότι υπάρχει μία μικρή ποσοστιαία πτώση, παρόλα αυτά ένα ποσοστό της τάξης του 21% μόνο κακό δεν μπορεί να θεωρείται.

Ας δούμε τώρα τι έγινε το 2011 από την άποψη της δυσκολίας των αγώνων και των επιδόσεων που επιτεύχθηκαν σε αυτές. Στον Πίνακα 5 βλέπουμε ότι είχαμε αγώνες με πιο πολλά χιλιόμετρα ανα μέσο όρο, πιο δύσκολους όπως μαρτυρά ο Μέσος Δείκτης Ανάβασης αλλά και σημαντικότερη βελτίωση στις επιδόσεις! Οι έλληνες δρομείς βουνού όχι μόνο γίνονται περισσότεροι χρόνο με το χρόνο αλλά και σαφώς γρηγορότεροι! Αυτό το στοιχείο ενισχύεται ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι η βελτίωση αυτή συντελέστηκε παρότι οι Έλληνες δρομείς έτρεξαν περισσότερους αγώνες υπεραπόστασης στους οποίους οι επιδόσεις είναι εξ’ ορισμού πιο αργές!

Τα ποσοστά συμμετοχής του γυναικείου φύλου όπως θα δούμε στον Πίνακα 6 έμειναν απαράλλαχτα με του 2011 καθώς παρέμειναν στο ποσοστό του 8,7%.

Στον Πίνακα 7 θα δούμε ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει και είναι ο Μέσος Όρος συμμετοχών ανά αγώνα. Θα δούμε ότι και εδώ έχουμε μία σημαντική αύξηση αν και όχι τόσο σημαντική όσο από το 2009 στο 2010. Ο Μ.Ο Συμμετοχών ανά αγώνα ανέβηκε και φέτος παρόλη την αύξηση των αγώνων λόγω και της σημαντικού αριθμού των νεοεισερχομένων.

Ένα τελευταίο στοιχείο το οποίο δεν είχαμε εξετάσει μέχρι σήμερα είναι η προτίμηση των αθλητών στην δυσκολία των αγώνων. Στατιστικό στοιχείο που ενδέχεται να βοηθήσει και τους διοργανωτές αγώνων μιας και με μια ματιά βλέπουμε ευθύς αμέσως τις προτιμήσεις των ελλήνων αθλητών. Λέγοντας «δυσκολία» και για μια εύκολα αντιληπτή κατηγοριοποίηση, -ίσως αυθαίρετα- χωρίσαμε τους αγώνες με βάση την χιλιομετρική τους απόσταση και μόνο σε μικρούς (απόσταση < 25χλμ), μεσαίους ή μαραθώνιας απόαστασης (25χλμ – 40χλμ), «mid-ultra» (41χλμ – 80χλμ) και ultra (> 80χλμ). Όπως βλέπουμε στον Πίνακα 8 αλλά ακόμα περισσότερο στο Διάγραμμα 8 μία σαφή προτίμηση προς τους μικρούς αγώνες, κάτι που είναι απόλυτα φυσιολογικό. Θα διαπιστώσουμε βέβαια μία αυξητική τάση στις προτιμήσεις των αθλητών σε αγώνες λίγο μεγαλύτερους, τους λεγόμενους μεσαίους ή «μαραθώνιας» απόστασης (25-40χλμ) τα τελευταία χρόνια κι αυτό λογικά οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών των αθλητών.

Φέτος, μετά από 5 χρόνια διοργανώσεων ultra αγώνων βουνού έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα για τους αγώνες αυτούς που όπως φαίνεται γοητεύουν και προκαλούν όλο και μεγαλύτερο κοινό. Πιο συγκεκριμένα και επειδή πολύς ντόρος έγινε τελευταία για τον αριθμό των ελλήνων αθλητών που έχουν συμμετάσχει έστω και μία φορά σε αγωνα ultra απόστασης στην Ελλάδα, παρακάτω στον Πίνακα 9 παραθέτουμε κάποια στοιχεία τα οποία είναι αποκαλυπτικότατα. Να επισημάνουμε εδώ ότι κατ’ εξαίρεση και επειδή έχουν ιδιαίτερη σημασία, λαμβάνονται υπόψη και οι και αγώνες ultra του εξωτερικού. Αυτό που έχει ενδιαφέρον να δούμε στον πίνακα είναι αφενός η αύξηση του αριθμού των αθλητών που δοκιμάζονται στις υπεραποστάσεις και αφετέρου η αυξητική τάση που παρουσιάζει το φαινόμενο κάποιοι αθλητές να τρέχουν παραπάνω από έναν ultra αγώνα τον χρόνο! Αυτό δείχνει η στήλη «Αναλογία» καθώς εύκολα την αναλογία Συμμετοχών/Συμμετεχόντων. Η αυξητική τάση φαίνεται καθαρά και στο Διάγραμμα 9.

Αν τώρα θέλουμε να δούμε και πόσοι αθλητές συνολικά (μοναδικές συμμετοχές) έχουν συμμετάσχει έστω και μία φορά από το 2007 μέχρι σήμερα σε ultra αγώνα βουνού, τότε πραγματικά το νούμερο θα μας εκπλήξει ευχάριστα. 533 μέχρι σήμερα έχουν συμμετάσχει, με τους 448 να έχουν έστω και μία φορά τερματίσει επιτυχώς!

Είδαμε λοιπόν ότι παρά τις δυσμενείς συγκυρίες, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές, το Ορεινό Τρέξιμο συνεχίζει να αποτελεί μία διέξοδο, να αποκτά φίλους καινούριους και να μεγαλώνει διαρκώς την βάση των φανατικών του φίλων. Αν το 2011 βιώσαμε την κρίση για τα καλά, το 2012 θα δούμε τις πρώτες σοβαρές επιπτώσεις της. Ήδη μία από τις πιο επιτυχημένες σειρές αγώνων, το Athens Mountain Cup έβαλε «λουκέτο». Η ελληνική συμμετοχή στις προεγγραφές του UTMB είναι κάτι χειρότερο από πενιχρή μιας και την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές λιγότεροι από 10 έλληνες φιγουράρουν στην λίστα των προεγγραφών για έναν από τους τέσσερις αγώνες. Θέλοντας όμως να είμαστε αισιάδοξοι, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι νέοι αγώνες θα κάνουν την εμφάνισή τους το 2012. Ο σημαντικότερος όλων αναμένεται να είναι ο Olympus Mythical Trail, ένας νέος αγώνας υπεραπόστασης 100 χιλιομέτρων στις πλαγιές του Ολύμπου. Το AlpamayoPro TrailProject και η νέα σειρά μικρών αγώνων ελπίζουμε να κλείσει το κενό που άφησε το Athens Mountain Cup και να δούμε όλο και περισσότερο κόσμο στα μονοπάτια των βουνών μας. Η Mountain Sports και ο Γιάννης Θεοχαρόπουλος έχουν ανακοινώσει μια πληθώρα νέων αγώνων σε Αττική, Αρκαδία και Ήπειρο με πιο ενδιαφέρων από όλους τον νέο αγώνα περιπέτειας X-ENENT.

Μέσα σε όλα αυτά, το 2012 θα αποτελέσει το μεγάλο στοίχημα για το Ορεινό Τρέξιμο. Θα πρέπει οι διοργανωτές να σκεφθούν τρόπους να απεμπλακούν όσο γίνεται από εξαρτήσεις με δημόσιους φορείς έτσι ώστε να κάνουν τους αγώνες τους βιώσιμους, έστω και αν αυτό καμιά φορά σημαίνει ακριβότερους αγώνες για εμάς. Εμείς ως αθλητές από την μεριά μας με την καλόπιστη κριτική μας να επισημαίνουμε λάθη και παραλείψεις έτσι ώστε το «προϊόν» που απολαμβάνουμε να είναι όσο το δυνατόν καλύτερο και ασφαλέστερο.

Το Adventure Zone πιστό στην παράδοση, για 3η συνεχόμενη φορά προσφέρει την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων του έτους που μας πέρασε τα οποία πιστεύουμε θα βοηθήσουν διοργανωτές και κοινό στην εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων. Θα συνεχίσει δυναμικά να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην ελληνική κοινότητα Ορεινού Τρεξίματος και όχι μόνο μιας και σε σύντομο χρονικό διάστημα με την νέα του μορφή φιλοδοξεί να αποτελέσει την ελληνική πύλη στο διαδίκτυο για το Βουνό, την Αντοχή και την Περιπέτεια…

Σας ευχόμαστε καλά και υγιή χιλιόμετρα για το 2012!

Τάκης Τσογκαράκης